เช่าซื้อรถผิดนัดชำระ มีสิทธิอะไรบ้างตามกฎหมาย

โดย ทนาย ดร.อุลิช ดิษฐปราณีต (บุ๊น) · ทนายความจังหวัดจันทบุรี

ในภาวะเศรษฐกิจที่ผันผวน หลายคนประสบปัญหาผ่อนรถไม่ไหวจนผิดนัดชำระ และเข้าใจผิดว่าไฟแนนซ์สามารถยึดรถได้ทันทีโดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า ความจริงแล้วกฎหมายคุ้มครองผู้เช่าซื้อไว้หลายประการ บทความนี้สรุปสิทธิที่ควรรู้

1. ไฟแนนซ์ยึดรถทันทีได้หรือไม่

ไม่ได้ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภคและสัญญาเช่าซื้อมาตรฐาน ผู้ให้เช่าซื้อ (ไฟแนนซ์) จะต้องผิดนัดชำระติดต่อกันอย่างน้อย 3 งวด และมีหนังสือบอกกล่าวทวงถามเป็นลายลักษณ์อักษร ให้เวลาชำระหนี้ส่วนที่ค้างอย่างน้อย 30 วัน ก่อนจึงจะมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและติดตามยึดรถคืนได้

2. ขั้นตอนที่ไฟแนนซ์ต้องทำก่อนยึดรถ

1. ผิดนัดชำระค่างวดติดต่อกันครบ 3 งวด
2. ไฟแนนซ์ส่งหนังสือบอกกล่าวทวงถามอย่างเป็นทางการ
3. ให้ระยะเวลาอย่างน้อย 30 วันนับแต่ได้รับหนังสือ เพื่อชำระส่วนที่ค้าง
4. หากยังไม่ชำระ ไฟแนนซ์จึงมีสิทธิบอกเลิกสัญญาและติดตามยึดรถ

การยึดรถโดยไม่ผ่านขั้นตอนเหล่านี้ หรือใช้วิธีการที่ไม่เหมาะสม เช่น ใช้กำลังข่มขู่ ผู้เช่าซื้ออาจมีสิทธิเรียกร้องหรือโต้แย้งทางกฎหมายได้

3. เมื่อรถถูกยึดแล้ว เงินที่ผ่อนไปหายหมดไหม

ไม่จำเป็น เมื่อไฟแนนซ์ยึดรถและนำไปขายทอดตลาดแล้ว กฎหมายกำหนดให้นำเงินที่ได้จากการขายมาหักลบกับยอดหนี้ที่เหลือทั้งหมด หากขายได้เงินมากกว่ายอดหนี้คงเหลือ ผู้เช่าซื้อมีสิทธิได้รับส่วนต่างคืน แต่หากขายได้น้อยกว่า ผู้เช่าซื้ออาจยังต้องรับผิดชอบส่วนต่างที่ขาดอยู่ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขในสัญญาแต่ละฉบับ

4. ได้รับหนังสือทวงหนี้ควรทำอย่างไร

• อ่านรายละเอียดให้ครบถ้วน โดยเฉพาะยอดหนี้ค้างและกำหนดเวลาชำระ
• ตรวจสอบว่ายอดที่เรียกเก็บถูกต้องตรงกับที่ผ่อนจริงหรือไม่
• หากไม่สามารถชำระได้ตามกำหนด ควรติดต่อไฟแนนซ์เพื่อเจรจาก่อนถึงกำหนดยึดรถ เช่น ขอผ่อนผัน หรือคืนรถโดยสมัครใจเพื่อลดภาระดอกเบี้ย
• เก็บหลักฐานการชำระเงินและการติดต่อทั้งหมดไว้เสมอ

5. ถูกฟ้องคดีเช่าซื้อควรทำอย่างไร

หากไฟแนนซ์ฟ้องเรียกค่าเสียหายส่วนต่างหรือหนี้คงเหลือ ผู้เช่าซื้อมีสิทธิต่อสู้คดีในศาล เช่น โต้แย้งความเหมาะสมของราคาขายทอดตลาด หรือตรวจสอบว่าไฟแนนซ์ปฏิบัติตามขั้นตอนบอกกล่าวทวงถามถูกต้องหรือไม่ ซึ่งอาจส่งผลต่อจำนวนเงินที่ต้องรับผิดชอบจริง